اوریپید | Euripides

اوریپید، یکی از سه تراژدی‌نویس بزرگ یونان باستان، حدود سال ۴۸۰ پیش از میلاد به دنیا آمد؛ هرچند درباره سال دقیق تولدش اختلاف نظر وجود دارد.

او در خانواده‌ای ثروتمند بزرگ شد و زیر نظر اندیشمندانی چون آناکساگوراس و پرودیکوس آموزش دید. اوریپید بیش از آن‌که شیفته زندگی اشرافی باشد، به فلسفه، اندیشه و پرسش‌های انسانی علاقه داشت؛ اما در نهایت مسیرش به سمت شعر و تئاتر کشیده شد.

در حدود بیست‌وپنج سالگی نوشتن تراژدی را آغاز کرد و نزدیک به پنجاه سال به این کار ادامه داد. نخستین نمایش او در سال ۴۵۵ پیش از میلاد روی صحنه رفت. در همان سال‌ها، اوریپید در کنار سوفوکلس و آیسخولوس، یکی از مهم‌ترین چهره‌های تراژدی یونان بود؛ دوره‌ای که بعدها به «عصر طلایی تراژدی» شهرت پیدا کرد.

او در جشن‌های دیونوسوسی چندین بار به مقام نخست رسید؛ نخستین پیروزی‌اش در سال ۴۴۱ پیش از میلاد بود. اما زندگی اوریپید همیشه آرام نبود. نگاه انتقادی و متفاوتش به خدایان، جامعه و اخلاق، بارها او را در معرض اتهام قرار داد. سرانجام در سال ۴۰۸ پیش از میلاد، به دعوت آرخلائوس، پادشاه مقدونیه، آتن را ترک کرد و راهی مقدونیه شد.

یک سال بعد، در سال ۴۰۷ پیش از میلاد، اوریپید در مقدونیه درگذشت. و شاید جالب باشد بدانید که پس از مرگ او، دوران طلایی تراژدی یونان نیز کم‌کم رو به پایان گذاشت.

آثار اوریپید

از میان بیش از ۹۰ نمایشنامه‌ای که به اوریپید نسبت داده شده، تنها بخشی از آثار او به‌صورت کامل یا تقریباً کامل به دست ما رسیده است.

تراژدی‌ها

۱. آلکستیس (Alcestis)

۲. مده‌آ (Medea)

۳. هکابه (Hecuba)

۴. زنان سوپلیانت (The Suppliants)

۵. هراکلس (Heracles)

۶. هیپولیتوس (Hippolytus)

۷. زنان تروآ (The Trojan Women)

۸. الکترا (Electra)

۹. ایفیگنیا در تورس (Iphigenia in Tauris)

۱۰. یون (Ion)

۱۱. هلن (Helen)

۱۲. زنان فنیقی (The Phoenician Women)

۱۳. اورستس (Orestes)

۱۴. باکخای (The Bacchae)

۱۵. ایفیگنیا در آئولیس (Iphigenia at Aulis)

۱۶. زنان هراکلس (Heracleidae)

۱۷. رسوس (Rhesus)

ساتیرنامه

۱۸. سیکلوپس (Cyclops)

تنها ساتیرنمایش باقی‌مانده از تئاتر یونان باستان.

آثار از دست‌رفته

بخش بزرگی از آثار اوریپید در طول زمان از بین رفته‌اند. از این نمایشنامه‌ها امروزه تنها قطعات، نقل‌قول‌ها یا گزارش‌هایی از محتوای آن‌ها باقی مانده است. از جمله:

• آلکماون در کورینت (Alcmaeon in Corinth)

• آلکماون در پسوفیس (Alcmaeon in Psophis)

• آندروماخه (Andromache)

• آنتیگونه (Antigone)

• آرخلائوس (Archelaus)

• بلروفون (Bellerophon)

• کرسیفون (Cresphontes)

• تلِفوس (Telephus)

• فاِتون (Phaethon)

• هیپسیپیل (Hypsipyle)

• ملانیپه (Melanippe)

• اُدیسه (Odysseus)

• پلیادها (Peliades)

• پروتئوس (Proteus)

• سیرکِه (Circe)

• تلمان (Telamon)

• تِسئوس (Theseus)

  و آثار دیگری که تنها بخش‌هایی از آن‌ها باقی مانده است. در مجموع، آنچه امروز از اوریپید در اختیار داریم، تنها بخش کوچکی از میراث نمایشی اوست.